Belangenorganisatie waarschuwt vier Amerikaanse staten voor scholen die genderbeleid verzwijgen voor ouders

De Amerikaanse belangenorganisatie Liberty Justice Center heeft op 4 augustus 2026 waarschuwingsbrieven gestuurd naar de procureurs-generaal van vier staten: New York, New Jersey, Illinois en Washington. Volgens de organisatie handelen schooldistricten die beleid maken of handhaven om voor ouders te verzwijgen dat hun kind op school om een andere naam, andere voornaamwoorden of een andere genderidentiteit vraagt, mogelijk in strijd met de Amerikaanse grondwet en met federale wetgeving (bron). De actie valt onder het PARENTS-initiatief van de organisatie, dat volgens haar eigen omschrijving ouders bijstaat wanneer overheidsfunctionarissen en schoolbestuurders hen buiten beslissingen over hun kinderen proberen te houden.

Wat de brief precies eist

De juristen van Liberty Justice Center baseren hun bezwaar op twee juridische pijlers. Ten eerste wijzen ze op het Eerste en Veertiende Amendement van de Amerikaanse grondwet, waaruit volgens hen het recht van ouders volgt om de opvoeding, verzorging en scholing van hun kinderen te bepalen; daaronder valt volgens de organisatie ook toegang tot informatie over de geestelijke gezondheid van hun kind. Ten tweede beroepen ze zich op de federale Family Educational Rights and Privacy Act (FERPA), die ouders wettelijk recht geeft op inzage in de onderwijsdossiers van hun minderjarige kind bij scholen die federale financiering ontvangen. Ter onderbouwing verwijst de organisatie naar de beslissing van het Amerikaanse Hooggerechtshof in de zaak Mirabelli v. Bonta van 2 maart 2026. Het Hof oordeelde daarin dat de ouders die tegen Californisch beleid procederen waarschijnlijk gelijk zullen krijgen, en liet het door een lagere rechter opgelegde verbod op dat beleid voor de ouders weer gelden zolang het hoger beroep loopt; een eindoordeel in de zaak is het niet (bron). „Door informatie over hun kinderen voor ouders achter te houden, overtreden deze schooldistricten de federale wet, om nog maar te zwijgen van elementaire moraal”, zegt senior counsel Timothy Snowball van de organisatie (vertaald uit het Engels).

Onderdeel van een breder patroon

Dit is niet de eerste actie van dit type: op 2 juni 2026 stuurde Liberty Justice Center al een vergelijkbare brief naar de procureur-generaal van Californië (bron). Met de brieven aan vier staten tegelijk breidt de organisatie die actie uit. Op 27 juni 2025 oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof in de zaak Mahmoud v. Taylor dat ouders die op religieuze gronden bezwaar maakten tegen prentenboeken met lhbtq-thema's op de basisschool, en tegen het besluit van het schoolbestuur om hen niet meer vooraf te informeren en geen vrijstelling toe te staan, recht hebben op een voorlopige voorziening (bron). De brief aan New York haalt die uitspraak aan, maar richt zich op scholen die informatie over een gendertransitie op school voor ouders achterhouden (bron).

Wat dit betekent voor Nederlandse scholen

FERPA is een Amerikaanse wet en geldt niet in Nederland. Hier regelt de Uitvoeringswet AVG dat de wettelijk vertegenwoordigers van een kind dat nog geen zestien jaar is diens privacyrechten uitoefenen, waaronder het recht op inzage in gegevens die over het kind zijn vastgelegd (bron). De onderliggende vraag speelt ook hier: hoort een school ouders te betrekken zodra het gaat om de identiteit van hun kind, of kan een school daar zelfstandig over beslissen? De Amerikaanse discussie maakt scherp zichtbaar wat er op het spel staat wanneer die keuze eenzijdig bij de school komt te liggen. Voor Nederlandse ouders en medezeggenschapsraden is dit een aanleiding om binnen de eigen school na te vragen hoe daar in de praktijk mee wordt omgegaan, en of dat gesprek met ouders daadwerkelijk plaatsvindt voordat er stappen worden gezet.