Lesmateriaal & curriculum

Nieuwe seksuele voorlichting verdoezelt het lichaam zelf, waarschuwt Australische psycholoog

Klinisch psycholoog Sandra Pertot stelt dat lesprogramma's in Australië, en vooral in de staat Victoria, het verband tussen lichaam en geslacht loslaten, en dat de door haar besproken kinderboeken voortplanting niet duidelijk uitleggen.

Dr Sandra Pertot
·
Gepubliceerd 6 oktober 2026
Illustratie bij: Nieuwe seksuele voorlichting verdoezelt het lichaam zelf, waarschuwt Australische psycholoog

Vroegere generaties kregen geen seksuele voorlichting: uit schaamte over het lichaam en de voortplanting leerden kinderen niets over menstruatie of zaadlozing, schrijft de Australische klinisch psycholoog Sandra Pertot. Zij ging onlangs met pensioen na vijftig jaar praktijk als klinisch psycholoog, gespecialiseerd in menselijke seksualiteit. In een essay op Gender Clinic News van 5 oktober 2026 betoogt zij dat praten over hoe baby's worden gemaakt opnieuw beladen is: transgenderonderwerpen krijgen volgens haar tegenwoordig veel meer aandacht dan seksuele voorlichting, en lesprogramma's en kinderboeken laten het verband tussen geslacht en gender los.

Van schaamte naar abstractie

Pertot beschrijft hoe de seksuele voorlichting in de loop der jaren verbeterde. Het boek "Where Did I Come From?", voor het eerst verschenen in 1973, gaf ouders volgens haar een heldere, bij de leeftijd passende uitleg over hoe baby's worden gemaakt. Nu ziet zij een andere ontwikkeling. Het National Respectful Relationships Education Framework is een landelijke leidraad voor Australische basis- en middelbare scholen; elke deelstaat kan die aanpassen aan het eigen onderwijs. De staat Victoria presenteert volgens Pertot in zijn programma "transideologie" als onbetwiste feiten die leerlingen en ouders zonder vragen moeten aanvaarden, en ontkent daarbij dat iemands genderidentiteit op het biologische geslacht berust. Voorlichters krijgen volgens haar de instructie anatomie niet aan een geslacht te koppelen en te spreken over "lichamen met penissen" en "lichamen met vagina's" (vertaald uit het Engels).

Kinderboeken die eerder verwarren dan voorlichten

Als voorbeeld noemt Pertot twee boeken: "What Makes a Baby" en "You-ology: A Puberty Guide for Every Body". "What Makes a Baby", voor kinderen van vier tot acht jaar en volgens Pertot aanbevolen door pleitbezorgers van transgenders, toont volgens haar geen mensen maar figuren die op spookachtige verschijningen lijken, geen geslachtsorganen en geen beschrijving van geslachtsgemeenschap. Zelfs een volwassene kan de uitleg volgens haar verwarrend vinden. "You-ology", aanbevolen voor oudere kinderen, beschrijft de puberteit volgens Pertot aan de hand van de werking van hormonen en niet aan de hand van het geslacht van het kind. Zij citeert uit het boek dat in de puberteit "de meeste meisjes en kinderen zoals Oliver" borsten beginnen te krijgen (vertaald uit het Engels). Net als het eerste boek vermijdt het volgens Pertot een duidelijke uitleg over hoe baby's worden gemaakt.

Wat Lucy de chimpansee en verwilderde kinderen laten zien

Om te laten zien hoe sterk de omgeving identiteit vormt, haalt Pertot enkele bekende gevallen aan. De chimpansee Lucy werd volgens haar in 1964 geadopteerd door de psychologen Maurice en Jane Temerlin, die haar als menselijke dochter opvoedden. Moest Lucy bij foto's van mensen en chimpansees zichzelf aanwijzen, dan wees zij volgens Pertot steeds de mensen aan. In 1977 werd ze naar een natuurreservaat in Gambia gebracht, waar ze na verloop van tijd leerde voedsel te zoeken en contact te leggen met wilde chimpansees. In het Kellogg-experiment uit 1931 voedde de psycholoog Winthrop Kellogg de zeven maanden oude chimpansee Gua op samen met zijn zoon Donald van tien maanden. Het experiment werd na negen maanden afgebroken: Donald begon volgens Pertot het gedrag van de chimpansee na te doen, in plaats van andersom. Over verwilderde kinderen, die vanaf zeer jonge leeftijd zonder menselijk contact opgroeiden, schrijft ze dat onderzoek erop wijst dat zij zich mogelijk niet specifiek als dier of als mens zien. Pertots conclusie: het zelfbeeld van een individu is niet aangeboren en onveranderlijk. Onderwijzers en zorgverleners zouden zich volgens haar zorgen moeten maken over de sterke toename sinds de vroege jaren 2010 van adolescenten met een transidentiteit, van wie de meerderheid vrouwelijk is.

Ouders verzetten zich tegen verplichte lesprogramma's

Veel ouders maken zich volgens Pertot zorgen dat programma's in heel Australië een zeer omstreden standpunt onderwijzen, terwijl deelname vaak verplicht is en klachten van ouders terzijde worden geschoven. In Victoria is de oudergroep Parents of Adolescents with Gender Distress (PAGD) het oneens met de aanpak van het programma Resilience, Rights & Respectful Relationships (RRRR). In een verklaring die Pertot aanhaalt als persoonlijke mededeling, schrijft PAGD dat genderidentiteit, en "transgender" in het bijzonder, in het lesmateriaal niet alleen als feit wordt gepresenteerd, maar ook als "een complete staat van zijn" (vertaald uit het Engels). De groep noemt de onderdelen over genderidentiteit gevaarlijk simplistisch, mist na jaren van uitvoering bewijs dat het programma iets oplevert en vindt dat zorgen van ouders worden afgedaan als "weerstand en tegenreactie" (vertaald uit het Engels).

Pertots slotsom

Pertot vergelijkt de huidige lesprogramma's met die van vroeger, die volgens haar ook een agenda hadden: de heiligheid van het huwelijk en het beschermen van de samenleving tegen onzedelijkheid. De huidige programma's vindt zij net zo verontrustend en mogelijk schadelijk. Dat onderwijzers de rol van sociale beïnvloeding ontkennen en een transidentiteit volgens haar via verplichte schoolprogramma's actief bevorderen, gaat haar begrip te boven. Het groeiende aantal detransitioners zou de verantwoordelijken volgens haar tot nadenken moeten stemmen. Het essay geeft de opvatting van Pertot weer; voor de toename van het aantal detransitioners noemt zij geen bron.

Bronnen

Sandra Pertot, "Where did I come from? Don't ask", Gender Clinic News, 5 oktober 2026: genderclinicnews.com/p/where-did-i-come-from-dont-ask.

Nienke Vogelaar

Nienke Vogelaar

Redactie

Dr Sandra Pertot

Onafhankelijke redactie die officiële richtlijnen, onderzoek en wetgeving over gender op school toegankelijk samenvat. Informatief, geen juridisch of pedagogisch advies. Laatst bijgewerkt op 6 oktober 2026.

Meer over ons →

Veelgestelde vragen

Korte antwoorden op de vragen die het vaakst terugkomen.

Meer over Lesmateriaal & curriculum